چگونه باد میوزد؟
چرا ما باد را نمیبینیم؟
چگونه سرعت باد را اندازه میگیرند؟
باد چیست؟
به حرکت هوای اطراف زمین از جایی به جای دیگر، باد میگویند. بادها با سرعت و قدرتهای گوناگون میوزند. برخی بادها گرم و برخی دیگر سردند. باد همچنین میتواند ابرها را از جایی به جای دیگر ببرد و باعث تغییرات آب و هوایی شود.
چه چیزی باعث وزش باد میشود؟
جو زمین از هوا تشکیل شده است و فشار هوا در همه جا یکسان نیست. همین اختلاف فشار باعث اختلاف دما در قسمتهای مختلف زمین میشود. همچنین همواره هوا از قسمتهای پرفشار به سوی قسمتهای کم فشار حرکت میکند که همین حرکت هوا، باد نامیده میشود.
می توان گفت وقتی که هوا گرم شود سبکتر و رقیقتر میگردد. همچنانکه هوای گرم بالا میرود، هوای خنکتر و سنگینتر حرکت میکند تا جایش را بگیرد. اگر خورشید در جایی به زمین بتابد، هوای سطح زمین را گرم می کند، هوای گرم شده به بالا حرکت میکند و جای خود را با هوای سرد عوض کند، بنابراین هوای سرد رو به پایین می آید و هوای گرم روبه بالا به این عمل همرفت می گویند که باعث بوجود آمدن باد در سطح زمین می شود.
نسیم و توفان
جریان یافتن هوا باعث ایجاد باد میشود. بادها از نظر سرعت وزش انواع گوناگونی دارند. اگر جابهجایی هوا به آرامی صورت بگیرد، باد ضعیف میوزد. نسیم نوعی باد ضعیف است. وقتی هوا به آرامی حرکت میکند نسیم نامیده میشود. وزش بادهای ضعیف کمتر از 15 کیلومتر بر ساعت است.
باد شدید زمانی میوزد که جابهجایی هوا به تندی انجام میگیرد. سرعت وزش بادهای شدید بیش از 100 کیلومتر بر ساعت است. سرعت بادهای بسیار شدید بیش از 150 کیلومتر بر ساعت است. توفان و توفند جزو بادهای بسیار شدیدند. پس در مواقعی که هوا سریع حرکت میکند ما آن را توفان مینامیم.
چرا ما باد را نمیبینیم؟
همانطور که گفتیم باد هوای متحرک است. ما نمیتوانیم باد را ببینیم چون نمیتوانیم هوا را ببینیم.
سرعت باد را چگونه اندازه میگیرند؟
برای اندازهگیری سرعت وزش باد از بادسنج استفاده میشود. این وسیله در سال 1667 میلادی توسط رابرت هوک دانشمند انگلیسی ابداع شد. بادسنجها انواع مختلفی دارند. اکثر آنها از سه یا چهار برجستگی پیالهای شکل آلومینیمی تشکیل شدهاند که به یک محور متصلاند. این پیالهها در اثر برخورد باد به راحتی حول محور خود میچرخند. هرچه وزش باد بیشترباشد، سرعت چرخش آنها نیز افزایش مییابد. سرعت وزش باد را میتوان با شمارش تعداد چرخشهای آنها در زمانی معین محاسبه کرد.
_u7mz.jpg)
اهمیت اندازهگیری سرعت باد
از زمانی که انسان هواپیما را اختراع کرد، اندازهگیری سرعت وزش باد اهمیت بسیاری یافت. اطلاع از میزان سرعت باد برای دریانوردان نیز الزامی است. هواشناسان نیز برای پیشبینی وضع هوا، سرعت وزش باد را اندازه میگیرند.
منابع
- منابع انرژی،نویسندگان: کیت بدفورد و دیگران، مترجم: رضا کریمی، انتشارات قدیانی، 1388.
- سوالهایی که بچهها میپرسند.، نویسنده: گلین پرایس، ترجمه: نادر حبیبی، ناشر: کتابهای پرنده، 1389.
